Het is ruim 365 jaar nadat het schilderij het levenslicht zag, maar nu is het dan toch zo ver. Eindelijk is de identiteit bekend van schutters die op 'De Nachtwacht' staan afgebeeld. Na jaren van onderzoek in archieven en boedelinventarissen is het de historicus Bas Dudok van Heel gelukt om de namen van de geprotretteerden op het beroemde schilderij van Rembrandt te achterhalen.

Kapitein Frans Banning Cocq en luitenant Willem van Ruytenburgh vormen de hoofdpersonen op het tafereel. Hun namen waren al bekend. Rond het jaar 1715 werd een schild met in totaal achttien namen aan 'De Nachtwacht' toegevoegd. Dudok van Heel besloot naar de mensen achter die namen op zoek te gaan. Hiervoor verdiepte hij zich zowel in hun families, hun welstand als in hun zakenrelaties.

Dudok van Heel: ‘De schutters kwamen allemaal uit hetzelfde wijkje, dat lag tussen het Damrak en de Singel plus alle steegjes ertussen. Sommigen waren letterlijk buren.'

Wonder boven wonder bleek er nog heel veel informatie over die tijd beschikbaar te zijn. De historicus vond zelfs nog bepaalde kledingstukken en onderdelen van de wapenuitrusting die op 'De Nachtwacht' zijn afgebeeld. Dit alles legde hij naast de leeftijden van de schutters uit 1642, het jaar dat het schilderij werd voltooid.

Dudok van Heel ontdekte bovendien dat 'De Nachtwacht' samen met vijf schuttersstukken van andere schilders een lange doorlopende voorstelling vormde voor de grote zaal van de Kloveniersdoelen (het huidige Doelen Hotel). Deze zaal, die uit 1627 stamt, was in die tijd de belangrijkste ontvangstruimte van Amsterdam.

‘'De Nachtwacht' is nooit als schilderij bedoeld, maar maakte met andere schuttersstukken deel uit van een muurbetimmering. In feite was dit één doorlopende voorstelling van schutters in de zaal. Een fries van groot formaat schilderingen die met elkaar de inrichting vormden.'

Het Rijksmuseum zegt blij te zijn met de nieuwe kennis over De Nachtwacht. ‘Dudok van Heel heeft mooi werk voor het museum verricht. Dankzij hem komt het schilderij nu tot leven,' zegt directeur Taco Dibbets. Het museum zal naast 'De Nachtwacht' een verklaring hangen waarop de namen van de schutters worden vermeld. ‘Ook willen we de oorspronkelijke ruimte virtueel construeren.'