"Van lifetime employment naar lifetime employability". Het omschrijft de evolutie die de laatste jaren heeft gespeeld in de werksfeer, waarbij een duidelijk omschreven en uitgestippelde loopbaan plaats heeft gemaakt voor een dynamische en veelzijdige loopbaan. Werken wordt niet langer getypeerd door ‘groei naar boven' en opklimmen in de hiërarchie maar door bredere inzetbaarheid en flexibiliteit, schrijft Nathalie Pols op MensCentraal.nl. Werknemers zijn zélf verantwoordelijk voor hun eigen loopbaan en voor het ontdekken en verder ontwikkelen van hun eigen kwaliteiten.

Deze ontwikkeling naar "empowerment van werknemers" heeft duidelijke voordelen: werknemers die meer autonomie hebben, hebben niet alleen meer plezier in hun werk maar presteren ook beter. Een ondersteunende werkomgeving, aanmoedigingen, een meeslepende visie, opleiding en training en keuzevrijheid zorgen ervoor dat de empowerment in goede banen wordt geleid.

Maar die empowerment brengt voor velen ook de nodige stress met zich mee, zéker als de werkomgeving niet voldoende ondersteunt en motiveert. Want als jij niet verder komt in je carrière, dan gaat het niet op om daar je baas de schuld van te geven en vervolgens jarenlang te wachten tot er een promotie uit de lucht komt vallen. Bovendien is breed inzetbaar zijn inderdaad nodig in een complexe en dynamische samenleving waarin we leven, maar vergt het veel aanpassingsvermogen en flexibiliteit… en dat is niet voor iedereen zo gemakkelijk.

Terecht is dan ook de ruime aandacht voor het welzijn en de inzetbaarheid van de medewerkers. Het Instituut Werk en Stress (IWS) somt enkele factoren op die risico's inhouden voor de inzetbaarheid van het personeel: "denk aan hoge werk- en prestatiedruk, sterke competitie, voortdurende reorganisatie, een werk-privé balans die onder druk staat, levenslang leren voor iedereen en het actief blijven van senioren op de arbeidsmarkt". De stress die empowerment met zich mee kan brengen, past uiteraard ook in dit rijtje.

Het IWS benadrukt dat het voor bedrijven daarom niet alleen van belang is om aandacht te besteden aan risk management maar ook een beleid van "lifetime employability" te voeren. Dat is een beleid dat niet alleen probleemgericht is of blijft steken in het signaleren van risico's en inspelen op probleemgevallen. In plaats van "brandjesblussen" is een proactief, sturend en faciliterend beleid nodig, gericht op motiveren, binden en boeien. Zo'n beleid is leeftijd- en doelgroepen bewust en is gericht op werken met passie en kwaliteit.

Een praktisch voorbeeld: als bedrijf concentreer je je niet alleen op het vermijden van factoren die een burn-out kunnen teweegbrengen, maar werk je proactief aan een omgeving waarin ‘bevlogenheid' van werknemers gestimuleerd en gefaciliteerd kan worden. Bevlogenheid is volgens het Kenniscentrum van het IWS de positieve tegenhanger van burn-out. Het is "een positieve instelling die wordt gekenmerkt door energieke daadkracht en doorzettingsvermogen, toewijding en beroepstrots".

Als bedrijf kun je motivatie en bevlogenheid niet opleggen als een verplichting aan je werknemers, maar je kunt wel de situatie en omgeving er zo naar maken, dat je bevlogen werknemers krijgt. Dat doe je via een motivationeel proces dat je werknemers in staat stellen hun taken beter te vervullen en dat hun werkplezier en gevoel van eigenwaarde vergroot. "Gedacht kan worden aan voldoende zeggenschap over het werk, zinvol werk, een wij-gevoel, ontplooiingsmogelijkheden en steun en feedback van collega's en superieuren. Het bereiken van gestelde doelen, dat door deze elementen bevorderd wordt, is op zich ook weer een positieve factor", aldus het IWS.

En ja hoor, daar heb je die autonomie en empowerment weer. Schiet jij toch soms eens in de stress als je begint na te denken over het verloop van je carrière tot nog toe en naar het doel dat je nog wilt bereiken? Of voel jij je al een tijdje gestrest en weet jij er je vinger niet op te leggen waardoor het komt? Doe dan eens de stresstest van StepStone, zodat je kunt nagaan of je stresslevels inderdaad de pan uitswingen en in hoeverre je werksituatie daar de oorzaak van is. De stresstest vormt een handig middel voor zelfanalyse omdat het je aan het denken zet over zaken waar je misschien anders niet meteen bij stil zou staan.

Het kan natuurlijk ook zo zijn jouw stress niet (alleen) door je werk veroorzaakt wordt. Misschien heb je het nu het einde van het jaar nadert inderdaad een beetje drukker dan anders, maar denk je bij jezelf dat je daar vroeger toch veel makkelijker mee om kon gaan. Dat kan heel goed het geval zijn, want stress moet je eigenlijk zien als een taart. "Eén taartpuntje gaat over de ruzie met een collega over een project dat niet loopt zoals gewild, een ander door ziekte, het werk, een verhuis of een kind. Al deze factoren zitten naast elkaar in jouw taartvorm. Als die vol is, kom je in de gevarenzone", schrijft GoedGevoel in haar artikel over het stressonderzoek van Prof. Dr. Thomas Holmes, hoogleraar aan de Universiteit van Washington.